{"id":1799,"date":"2024-12-29T17:46:16","date_gmt":"2024-12-29T17:46:16","guid":{"rendered":"https:\/\/lightskyblue-grasshopper-667170.hostingersite.com\/?p=1799"},"modified":"2025-12-30T08:50:11","modified_gmt":"2025-12-30T08:50:11","slug":"endurvinnsla-als-er-med-thvi-haesta-sem-thekkist","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/samal.is\/en\/endurvinnsla-als-er-med-thvi-haesta-sem-thekkist\/","title":{"rendered":"Endurvinnsla \u00e1ls er me\u00f0 \u00fev\u00ed h\u00e6sta sem \u00feekkist"},"content":{"rendered":"<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"1799\" class=\"elementor elementor-1799\" data-elementor-post-type=\"post\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2b062c9a e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"2b062c9a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2d9df873 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"2d9df873\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Um <strong><span style=\"color: #ea5b0a;\">75%<\/span><\/strong> af \u00f6llu \u00e1li sem framleitt hefur veri\u00f0 \u00ed heiminum er enn \u00ed notkun, eins og fr\u00e6\u00f0ast m\u00e1 um \u00e1 heimas\u00ed\u00f0u\u00a0<a href=\"http:\/\/www.thealuminiumstory.com\/\">World Aluminium<\/a>. \u00c1l hefur \u00feann einstaka kost a\u00f0 \u00fea\u00f0 m\u00e1 endurvinna aftur og aftur \u00e1n \u00feess \u00fea\u00f0 tapi upprunalegum eiginleikum s\u00ednum. Fyrir viki\u00f0 fellur \u00fea\u00f0 undir\u00a0<a href=\"https:\/\/www.constellium.com\/sites\/default\/files\/constellium_-_life_cycle_of_aluminium.pdf\">skilgreiningu\u00a0<\/a>Metal Packaging Europe\u00a0\u00e1 varanlegu efni e\u00f0a \u201epermanent material\u201c. \u00cd \u00fev\u00ed felst a\u00f0 ekki er tala\u00f0 um\u00a0\u201eneyslu\u201c \u00e1ls, heldur notkun, \u00fear sem \u00fea\u00f0 m\u00e1 nota aftur og aftur.\u00a0\u00a0<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-1804 alignleft\" src=\"https:\/\/lightskyblue-grasshopper-667170.hostingersite.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/capture-300x235.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"235\" srcset=\"https:\/\/samal.is\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/capture-300x235.jpg 300w, https:\/\/samal.is\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/capture-15x12.jpg 15w, https:\/\/samal.is\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/capture.jpg 752w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>\u00dea\u00f0 er sta\u00f0reynd a\u00f0 \u00e1l er \u00e1 me\u00f0al \u00feeirra m\u00e1lma sem eru mest endurunnir. \u00deess vegna er stundum tala\u00f0 um \u00e1l sem\u00a0<a href=\"https:\/\/www.livingwoodwindows.co.uk\/so-why-is-aluminium-called-the-green-metal\/\">\u201egr\u00e6nan m\u00e1lm\u201c<\/a>. \u00cd\u00a0<a href=\"https:\/\/www.resourcepanel.org\/reports\/recycling-rates-metals\">sk\u00fdrslu S\u00de<\/a>\u00a0fr\u00e1 2011 kemur fram a\u00f0 af 60 m\u00e1lmtegundum voru a\u00f0eins 18 me\u00f0 endurvinnsluhlutfall yfir 50% og er \u00e1li\u00f0 \u00feeirra \u00e1 me\u00f0al. Til marks um \u00fea\u00f0 m\u00e1 nefna a\u00f0 \u00ed Evr\u00f3pu fer um 90% af \u00f6llu \u00e1li til endurvinnslu sem nota\u00f0 er \u00ed byggingari\u00f0na\u00f0i og samg\u00f6ngum, eins og lesa m\u00e1 um \u00e1\u00a0<a href=\"https:\/\/www.european-aluminium.eu\/policy-areas\/recycling-circular-economy\/#:~:text=Aluminium%20recycling%20rates%20in%20Europe,in%20important%20savings%20in%20CO2.\">heimas\u00ed\u00f0u\u00a0<\/a>Evr\u00f3psku \u00e1lsamtakanna.\u00a0<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Drykkjard\u00f3sir \u00far \u00e1li eru \u00fe\u00e6r umb\u00fa\u00f0ir sem mest eru endurunnar \u00ed heiminum. \u00cd Evr\u00f3pu er endurvinnsluhlutfalli\u00f0\u00a0<a href=\"https:\/\/www.european-aluminium.eu\/policy-areas\/recycling-circular-economy\/#:~:text=Aluminium%20recycling%20rates%20in%20Europe,in%20important%20savings%20in%20CO2.\"><b>75%<\/b><\/a>. \u00cd Bandar\u00edkjunum er \u00fea\u00f0 um 65% sem \u00fe\u00fd\u00f0ir a\u00f0 57 milljar\u00f0ar \u00e1ld\u00f3sa eru endurunnar og eru \u00e1ld\u00f3sir endurunnar \u00ed mun meira m\u00e6li en drykkjarumb\u00fa\u00f0ir \u00far gleri e\u00f0a plasti, en n\u00e1nar m\u00e1 lesa um \u00fea\u00f0\u00a0<a href=\"http:\/\/www.aluminum.org\/aluminum-can-advantage\">h\u00e9r<\/a>. \u00c1 \u00cdslandi eru yfir 90% allra drykkjard\u00f3sa \u00far \u00e1li endurunnar.\u00a0<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 var\u00f0ar einnig miklu a\u00f0 tekist hefur a\u00f0 loka hringnum, \u00feannig a\u00f0 nota\u00f0ar \u00e1ld\u00f3sir eru almennt n\u00fdttar til framlei\u00f0slu \u00e1 n\u00fdjum \u2013 og er tala\u00f0 um a\u00f0 \u00e1li\u00f0 skili s\u00e9r aftur \u00ed b\u00fa\u00f0arhillur \u00e1 a\u00f0eins sex vikum, eins og fr\u00e6\u00f0ast m\u00e1 um\u00a0<a href=\"https:\/\/everycancounts.eu\/can-recycling\/\">h\u00e9r<\/a>. Hlutfall endurunnins \u00e1ls \u00ed \u00e1ld\u00f3sum er a\u00f0 jafna\u00f0i um 70% e\u00f0a \u00ferefalt \u00fea\u00f0 sem vi\u00f0 \u00e1 um gler og plast.\u00a0<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Til a\u00f0 endurvinna \u00e1l \u00fearf einungis um <span style=\"color: #ea5b0a;\"><b>5%<\/b><\/span> af orkunni sem f\u00f3r \u00ed a\u00f0 framlei\u00f0a \u00fea\u00f0 upphaflega. \u00dear sem endurunni\u00f0 \u00e1l er svo gott sem n\u00fdtt, \u00fe\u00e1 helst \u00fea\u00f0 h\u00e1tt \u00ed ver\u00f0i og \u00ed \u00fev\u00ed felst fj\u00e1rhagslegur hvati fyrir endurvinnsluna. \u00dea\u00f0 er \u00feessi fj\u00e1rhagslegi \u00e1vinningur sem gerir fj\u00f6lm\u00f6rgum litlum og me\u00f0alst\u00f3rum fyrirt\u00e6kjum \u00ed endurvinnslugeiranum \u00ed Evr\u00f3pu kleift a\u00f0 standa \u00e1 eigin f\u00f3tum \u2013 og stendur \u00ed raun straum af endurvinnslu \u00e1 \u00f6\u00f0rum efnum. Fr\u00e6\u00f0ast m\u00e1 um \u00fea\u00f0 \u00ed sk\u00fdrslu Evr\u00f3psku \u00e1lsamtakanna um endurvinnslu \u00ed Evr\u00f3pu, sem hefur veri\u00f0 \u00fe\u00fddd yfir \u00e1\u00a0<a href=\"https:\/\/lightskyblue-grasshopper-667170.hostingersite.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/islensku.pdf\">\u00edslensku<\/a>.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>\u00dear kemur fram a\u00f0 10,5 millj\u00f3nir tonna af \u00e1li voru endurunnin \u00ed Evr\u00f3pu \u00e1ri\u00f0 2014 og v\u00e6ri \u00fea\u00f0 n\u00e6gur efnivi\u00f0ur \u00ed 63 \u00fe\u00fasund far\u00feega\u00feotur, a\u00f0 \u00fev\u00ed er fram kemur \u00ed\u00a0<a href=\"https:\/\/samal.is\/en\/static\/files\/03-ea_recycling-brochure-2015-is-print.pdf\/\">\u00fatg\u00e1fu\u00a0<\/a>Evr\u00f3psku \u00e1lsamtakanna. \u00deegar horft er til \u00feeirrar orku sem sparast vi\u00f0 \u00fe\u00e1 endurvinnslu jafngildir \u00fea\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 far\u00feega\u00feota flj\u00fagi 46 \u00fe\u00fasund fer\u00f0ir umhverfis j\u00f6r\u00f0ina. Almennt er losun vi\u00f0 \u00e1lframlei\u00f0slu ekki mest fr\u00e1 \u00e1lverum heldur orkuverum sem kn\u00fdja \u00e1lverin. \u00cd K\u00edna er til a\u00f0 mynda yfir\u00a0<a href=\"https:\/\/www.woodmac.com\/press-releases\/carbon-neutrality-goal-forces-chinese-aluminium-smelters-away-from-captive-coal-power\/\">80% af orkunni\u00a0<\/a>sem notu\u00f0 er til \u00e1lframlei\u00f0slu s\u00f3tt \u00ed kol. \u00dea\u00f0 \u00fearf \u00fev\u00ed vart a\u00f0 or\u00f0lengja hversu orkusparna\u00f0urinn vi\u00f0 endurvinnslu \u00e1ls dregur miki\u00f0 \u00far losun gr\u00f3\u00f0urh\u00fasalofttegunda \u00e1 heimsv\u00edsu.\u00a0\u00a0<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>H\u00e9r \u00e1 landi hafa \u00e1lver stigi\u00f0 st\u00f3rt skref me\u00f0 endurvinnslu \u00e1lgjalls sem til fellur \u00ed framlei\u00f0sluferlinu.\u00a0<a href=\"https:\/\/alur.is\/\">Alur \u00e1lvinnsla<\/a>\u00a0\u00e1 Grundartanga tekur vi\u00f0 \u00e1lgjalli sem til fellur hj\u00e1 Isal og Nor\u00f0ur\u00e1li og er \u00e1rleg framlei\u00f0sla um 2.500 tonn af \u00e1li \u00far um 7 \u00fe\u00fasund tonnum af \u00e1lgjalli. \u00c1lgjall sem til fellur hj\u00e1 Fjar\u00f0a\u00e1li er flutt \u00fat til endurvinnslu. Endurn\u00fdting \u00e1ls sem til fellur \u00ed framlei\u00f0sluferlinu er hringr\u00e1sarferli sem m\u00f6rg fyrirt\u00e6ki leggja \u00e1herslu \u00e1, svo sem\u00a0<a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=WQszJRT0IUQ\">\u00d6ssur<\/a>\u00a0sem starfr\u00e6kir st\u00e6rsta renniverkst\u00e6\u00f0i \u00e1ls \u00e1 \u00cdslandi. \u00de\u00e1 hefur \u00e1l veri\u00f0\u00a0 endurunni\u00f0 hj\u00e1\u00a0<a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=6MqIR85_w_8\">M\u00e1lmsteypunni Hellu<\/a>\u00a0\u00e1ratugum saman og n\u00fdtt \u00ed fj\u00f6lbreytta framlei\u00f0slu \u00e1 bor\u00f0 vi\u00f0 vegv\u00edsa og bekki.\u00a0<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>\u00c1li\u00f0 hefur leiki\u00f0 a\u00f0alhlutverk \u00ed endurvinnslubyltingu s\u00ed\u00f0ustu \u00e1ratuga. \u00deau \u00e1lfyrirt\u00e6ki sem starfa \u00e1 \u00cdslandi hafa beitt s\u00e9r fyrir endurvinnslu, m.a. me\u00f0\u00a0<a href=\"https:\/\/www.thjodmal.is\/2019\/11\/25\/margt-smatt-gerir-eitt-stort\/\">\u00fej\u00f3\u00f0ar\u00e1taki<\/a>\u00a0sem f\u00f3lst \u00ed s\u00f6fnun og endurvinnslu sprittkerta h\u00e9r \u00e1 landi og stu\u00f0ningi vi\u00f0 s\u00f6fnun \u00e1ls \u00e1\u00a0<a href=\"http:\/\/www.samal.is\/is\/frettir-1\/alpappir-og-drykkjardosir-ur-ali-flokkadar-a-fiskideginum-mikla\">fiskideginum mikla<\/a>\u00a0\u00e1 Dalv\u00edk. \u00c1lver \u00e1 \u00cdslandi eru \u00ed evr\u00f3psku \u00e1lsamt\u00f6kunum sem sty\u00f0ja vi\u00f0\u00a0<a href=\"https:\/\/everycancounts.ie\/our-funding-partners\/\">Every Can Counts<\/a>\u00a0endurvinnslu\u00e1taki\u00f0 \u00ed Evr\u00f3pu.\u00a0<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>\u00c1\u00a0<a href=\"http:\/\/www.samal.is\/is\/umhverfid\/um-fjordungur-als-fer-til-framleidslu-a-neytendavorum-35\">heimas\u00ed\u00f0u\u00a0<\/a>Sam\u00e1ls m\u00e1 fr\u00e6\u00f0ast n\u00e1nar um endurvinnslu \u00e1ls\u00a0og lesa\u00a0<a href=\"http:\/\/www.samal.is\/is\/frettir\/endurvinnsla-als\">sk\u00fdrslu\u00a0<\/a>Evr\u00f3psku \u00e1lsamtakanna um endurvinnslu \u00e1ls, vegv\u00edsi a\u00f0 sj\u00e1lfb\u00e6ru efnahagsl\u00edfi.\u00a0<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>\u00c1 heimas\u00ed\u00f0u bandar\u00edsku \u00e1lsamtakanna (Aluminium Association) m\u00e1 finna\u00a0<a href=\"http:\/\/www.aluminum.org\/aluminum-can-advantage\">\u00fattekt\u00a0<\/a>me\u00f0 samanbur\u00f0i vi\u00f0 a\u00f0ra m\u00e1lma.\u00a0\u00dear kemur m.a. fram a\u00f0 ekkert efni skilar meiri ver\u00f0m\u00e6tum vi\u00f0 endurvinnslu og a\u00f0 endurvinnsla einnar \u00e1ld\u00f3sar n\u00e6gir til a\u00f0 hlusta \u00e1 heila pl\u00f6tu \u00e1 iPod.\u00a0\u00a0<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Um 75% af \u00f6llu \u00e1li sem framleitt hefur veri\u00f0 \u00ed heiminum er enn \u00ed notkun, eins og fr\u00e6\u00f0ast m\u00e1 um \u00e1 heimas\u00ed\u00f0u\u00a0World Aluminium. \u00c1l hefur \u00feann einstaka kost a\u00f0 \u00fea\u00f0 m\u00e1 endurvinna aftur og aftur \u00e1n \u00feess \u00fea\u00f0 tapi upprunalegum eiginleikum s\u00ednum. Fyrir viki\u00f0 fellur \u00fea\u00f0 undir\u00a0skilgreiningu\u00a0Metal Packaging Europe\u00a0\u00e1 varanlegu efni e\u00f0a \u201epermanent material\u201c. \u00cd [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[14,12],"tags":[],"class_list":["post-1799","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-forsida","category-frodleikur"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/samal.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1799","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/samal.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/samal.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/samal.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/samal.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1799"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/samal.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1799\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1815,"href":"https:\/\/samal.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1799\/revisions\/1815"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/samal.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1799"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/samal.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1799"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/samal.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1799"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}